EmpCo: żadnych zielonych twierdzeń bez dowodu

Od 27 września 2026 r. dyrektywa EmpCo obowiązuje w całej UE. Określenia „przyjazny środowisku”, „neutralny klimatycznie” albo własne logo zrównoważonego rozwoju są wobec konsumentów dozwolone tylko wtedy, gdy zostały udokumentowane. Dotyczy to także szwajcarskich firm. Dotyczy również dostawców, którzy wcale nie prowadzą reklamy: dowody bowiem często znajdują się w ich łańcuchu dostaw.

Co zmienia EmpCo

Dyrektywa EmpCo („Empowering Consumers for the Green Transition”) uzupełnia unijną dyrektywę o nieuczciwych praktykach handlowych. Została wdrożona do prawa krajowego (w Niemczech m.in. w ustawie przeciwko nieuczciwej konkurencji). Jej sednem jest lista praktyk, które w każdym przypadku będą uznawane za nieuczciwe (załącznik I):

• Ogólne określenia środowiskowe bez dowodu, np. „przyjazny środowisku”, „zielony” czy „zrównoważony”, jeśli firma nie potrafi udokumentować wyjątkowych osiągnięć w ochronie środowiska, na których się opierają (pkt 4a)
• Własne logo zrównoważonego rozwoju, które nie opiera się na systemie certyfikacji albo nie zostało ustanowione przez państwo (pkt 2a)
• Twierdzenia o całym produkcie lub całej firmie, jeśli dotyczą tylko jednego aspektu (pkt 4b)
• Neutralność klimatyczna dzięki kompensacji: twierdzenia, że produkt jest dzięki kompensacji neutralny klimatycznie, ma zredukowany ślad CO₂ albo jest klimatycznie pozytywny (pkt 4c)
• Oczywistości przedstawiane jako zaleta: prezentowanie obowiązków ustawowych jako szczególnej cechy własnej oferty (pkt 10a)

Dochodzi do tego: kto obiecuje przyszłe osiągnięcia środowiskowe (np. „zero netto do 2035”), potrzebuje szczegółowego, realistycznego planu wdrożenia z mierzalnymi celami, regularnie sprawdzanego przez niezależnych ekspertów (art. 6 ust. 2 lit. d). Dyrektywa reguluje też informacje o trwałości, naprawialności i aktualizacjach oprogramowania.

Kiedy EmpCo dotyczy szwajcarskich firm

Decydujące jest to, do kogo dociera komunikacja, a nie to, gdzie firma ma siedzibę. Kto sprzedaje konsumentom w UE przez sklep internetowy, kieruje kampanie na rynki UE albo dostarcza opakowania i teksty reklamowe handlowcom w UE, podlega tym przepisom. Dotyczy to opakowań, nazw produktów, stron internetowych, mediów społecznościowych, a także raportów o zrównoważonym rozwoju, o ile są skierowane do konsumentów.

Naruszenie może oznaczać zakaz dalszego używania określeń, konieczność wymiany opakowań, a nawet kary. Według BDO możliwe jest do 4% rocznego obrotu. Niektóre państwa, np. Niemcy, przewidują przepisy przejściowe dla towarów wprowadzonych do obrotu przed terminem.

A w Szwajcarii? Czego wymaga UWG

Również bez związku z UE w Szwajcarii obowiązuje już obowiązek posiadania dowodów. Zgodnie z federalną ustawą przeciwko nieuczciwej konkurencji (UWG) od 1 stycznia 2025 r. nieuczciwie postępuje ten, kto podaje informacje o sobie, swoich towarach, dziełach lub usługach dotyczące wywołanego obciążenia klimatu, których nie można udokumentować obiektywnymi i weryfikowalnymi podstawami (art. 3 ust. 1 lit. x UWG).

Co to oznacza w praktyce:

• Twierdzenia o klimacie dotyczące produktów i samej firmy są objęte przepisami, np. „neutralny klimatycznie”, „o zredukowanym CO₂” albo „przedsiębiorstwo zero netto”.
• Nie tylko wobec konsumentów: UWG obejmuje każde zachowanie, które wpływa na stosunki między konkurentami albo między dostawcami a odbiorcami (art. 2 UWG), zasadniczo więc także oświadczenia wobec klientów biznesowych, np. w ofertach czy na stronie internetowej.
• Dowody muszą być pod ręką: twierdzenie musi opierać się na obiektywnych i weryfikowalnych podstawach. Sąd może też zażądać od reklamodawcy udowodnienia prawdziwości swoich twierdzeń faktycznych (art. 13a UWG).

Różnica w stosunku do UE: szwajcarska reguła jest węższa, bo dotyczy twierdzeń o klimacie. Dyrektywa EmpCo obejmuje szerzej twierdzenia o środowisku i zrównoważonym rozwoju oraz zawiera konkretne zakazy, ale odnosi się wyłącznie do konsumentów. Kto komunikuje na obu rynkach, powinien więc stosować obie miary.

Obowiązek dowodowy nie kończy się na marce

Dyrektywa EmpCo jest prawem konsumenckim. Na pierwszy rzut oka dotyczy marek i handlowców, a nie dostawców. Uważam, że to błędne rozumowanie.

Weźmy takie twierdzenia jak „opakowanie z 50% recyklatu” albo „wyprodukowane z 40% mniejszą emisją CO₂”. Marka, która umieszcza je na swoim produkcie, musi być w stanie to udowodnić. Dane do tego rzadko ma jednak sama. Znajdują się u dostawcy opakowań, producenta komponentów, u logistyka. Od dziś obowiązuje więc zasada: zielone twierdzenie jest tak wiarygodne, jak dane, które przychodzą z łańcucha dostaw.

Potwierdza to to, co zobaczyliśmy w naszym Badaniu 2026: 57% respondentów wskazuje brak przejrzystości łańcucha dostaw jako największą przeszkodę w zarządzaniu ESG. Pełną przejrzystość wobec bezpośrednich dostawców ma tylko 24%, a na kolejnych szczeblach 2%. (n = 74, niereprezentatywne; 30% odpowiedzi pochodzi od firm zatrudniających ponad 5 000 osób.)

Właśnie tutaj widzę szansę dla MŚP. Dostawca, który potrafi uporządkować dane o zrównoważonym rozwoju i przedstawić je z dowodami, ułatwia swoim klientom formułowanie zgodnych z prawem twierdzeń. Kto tego nie potrafi, staje się ryzykiem dla komunikacji swojego klienta. Dlatego od początku zbudowaliśmy ZEROvia tak, by za twierdzeniem stały dane, a nie odwrotnie.

Co warto zrobić teraz

1. Zebrać twierdzenia: wszystkie deklaracje dotyczące środowiska i zrównoważonego rozwoju na opakowaniach, stronie internetowej, w mediach społecznościowych, ofertach i raportach.
2. Sprawdzić, kto je czyta: czy twierdzenie kieruje się do konsumentów w UE, do konsumentów w Szwajcarii, czy do klientów biznesowych?
3. Przypisać dowód: przy każdym twierdzeniu zapisać, na jakich danych i dowodach się opiera, oraz wskazać, czego brakuje.
4. Skreślić albo doprecyzować: ogólne pojęcia zastąpić konkretnymi, udokumentowanymi informacjami; sprawdzić własne logo i neutralność klimatyczną opartą na kompensacji.
5. Zabezpieczyć bazę danych: pozyskać brakujące dane od dostawców i regularnie je aktualizować, a także przygotować się jako dostawca na pytania klientów.

Jak ZEROvia pomaga

ZEROvia nie zastępuje prawnej weryfikacji Państwa twierdzeń reklamowych. Tworzy natomiast bazę danych, na której opierają się twierdzenia możliwe do udowodnienia:

• Prowadzone raportowanie zrównoważonego rozwoju od oceny wyjściowej po raport VSME (z danymi, które Państwo rejestrują w sposób możliwy do prześledzenia)
• Odpowiadanie na zapytania klientów: zapytania w dowolnym formacie, wspomagane AI, na podstawie własnych danych, sprawdzane przed wysłaniem
• Uzupełnianie luk w dokumentacji za pomocą szablonów dokumentów bezpośrednio na platformie
• Profil ESG: Państwo decydują, które dane są widoczne. Zamiast haseł pokazują Państwo wskaźniki
• Screening dostawców: własni dostawcy sprawdzani według kryteriów zrównoważonego rozwoju przy wsparciu AI

Następne kroki

• Rozpocznij ocenę wyjściową, w kilka minut zobaczą Państwo, jakie dane już posiadają
• Umówić rozmowę
• Wszystkie wpisy o regulacjach

Źródła

• EUR-Lex: Dyrektywa (UE) 2024/825 (EmpCo), 28 lutego 2024 r. (art. 1 pkt 2 i 3 wraz z załącznikiem I pkt 2a, 4a, 4b, 4c, 10a; art. 6 ust. 2 lit. d dyrektywy 2005/29/WE w brzmieniu znowelizowanym)
• BDO Schweiz: EmpCo 2026: co szwajcarskie firmy muszą teraz sprawdzić, dostęp 27 września 2026 r.
• öbu: Green Claims według nowych zasad: co od 27 września obowiązuje szwajcarskie firmy, 18 września 2026 r.
• Fedlex: Federalna ustawa przeciwko nieuczciwej konkurencji (UWG), SR 241, stan na 1 stycznia 2025 r. (art. 2, art. 3 ust. 1 lit. x, art. 13a)
• MME: Także „claims” dotyczące gospodarki o obiegu zamkniętym wymagają wiarygodnych dowodów, 22 września 2026 r.
• PwC Deutschland: Dyrektywa EmpCo, dostęp 27 września 2026 r.
• myclimate: What is the EmpCo Directive?, dostęp 27 września 2026 r.
• ClimatePartner: Empowering Consumers Directive i Szwajcaria zaostrza przepisy dotyczące twierdzeń o środowisku, dostęp 27 września 2026 r.
• FSC Schweiz: EmpCo: co nowa dyrektywa UE oznacza dla komunikacji o zrównoważonym rozwoju, dostęp 27 września 2026 r.
• Noerr: EmpCo od 27.09.2026: przepis last minute dla istniejących zapasów, dostęp 27 września 2026 r.
• ZEROvia: Badanie 2026, wrzesień 2026

Ten wpis zapewnia orientację i nie zastępuje porady prawnej. Ostatnia aktualizacja: 27 września 2026 r.