Jak przygotować pierwszy raport o zrównoważonym rozwoju: praktycznie, bez chaosu w Excelu i na podstawie standardu VSME.
Wiele szwajcarskich firm odczuwa presję: nie dlatego, że Bruksela nagle rządzi w Szwajcarii, lecz dlatego, że rynek tworzy fakty. Niemieccy duzi klienci, międzynarodowe łańcuchy dostaw i coraz częściej także szwajcarskie banki pytają o raport o zrównoważonym rozwoju dla MŚP. Często w formatach stworzonych dla koncernów.
Tu właśnie raportowanie ESG według standardu VSME daje szansę. To najmniejszy wspólny mianownik, który akceptuje europejska gospodarka. Dla szwajcarskich firm jest przede wszystkim jednym: „adapterem podróżnym” dla przepływu danych. Najlepsze jest to, że standard powstał specjalnie dla MŚP i opiera się na zasadzie „zgody na luki” (If applicable).
Najważniejsza zasada: „If applicable”
Zanim zacznie się zbierać dane, dobra wiadomość: VSME wymaga elastyczności, a nie perfekcji. Zasada „If applicable” oznacza, że informację podaje się tylko wtedy, gdy dotyczy ona danej firmy.
- Brak produkcji o wysokim zużyciu wody? Wtedy moduł dotyczący wody się nie stosuje.
- Mniej niż 50 pracowników? Wiele wskaźników społecznych odpada.
Z tym pragmatycznym podejściem przechodzimy do listy kontrolnej dla modułu Basic.
1. Podstawa: profil firmy
Moduł VSME Basic zaczyna się łagodnie, ale wymaga precyzji. Dzięki temu firma nie zostanie omyłkowo oceniona według miar stosowanych w wielkich korporacjach.
Należy przygotować:
- Krótki opis strategii: czy firma ma cele zrównoważonego rozwoju? (Często wystarczy proste „tak/nie”.)
- Liczba pracowników: łączna liczba osób (headcount) i pełne etaty (FTE).
- Dane finansowe: suma bilansowa i przychody netto ze sprzedaży.
2. Środowisko (Environment): energia i emisje
Celem jest obliczenie emisji (Scope 1 & 2). Bez obaw: dane o zużyciu dostarcza się, a obliczenia wykonuje ZEROvia.
Warto wyszukać następujące rachunki:
- Prąd: łączne zużycie w kWh.
- Paliwa: zużycie gazu, oleju lub drewna (ogrzewanie/ciepło procesowe).
- Flota pojazdów: zużycie paliwa (diesel/benzyna w litrach).
3. Społeczne (Social): załoga
VSME opiera się tu na normach europejskich, ale dzięki progom dla szwajcarskich MŚP jest to dobrze wykonalne.
Pytane są następujące punkty danych:
- Rozkład płci: liczba kobiet i mężczyzn.
- Bezpieczeństwo pracy: liczba wypadków (źródło danych: rozliczenie SUVA).
- Wynagrodzenia: czy wypłacane jest odpowiednie wynagrodzenie?
4. Governance: uczciwe prowadzenie biznesu
W odróżnieniu od raportów korporacyjnych moduł Basic koncentruje się na jednym twardym wskaźniku:
- Wyroki/kary: czy w roku sprawozdawczym zapadły wyroki za korupcję?
Podsumowanie: wykorzystaj dane, które już istnieją
Dane do prostego raportowania ESG są już dostępne w 90 % szwajcarskich MŚP. Dzięki zasadzie „If applicable” nie trzeba obawiać się pustych pól. Kto tak postępuje, znacznie wzmacnia swoją pozycję negocjacyjną wobec banków.Co dalej: Jeśli sama podstawa nie wystarcza, bo wielcy klienci pytają o łańcuch dostaw, przeczytaj Część 2: VSME Comprehensive & łańcuch dostaw.